روشهای محاسبه استهلاک و ثبت  حسابداری آن در دفاتر شرکت – شرکت خدمات مالی و مالیاتی ، حقوقی و انفورماتیک آرمیتا
روشهای محاسبه استهلاک و ثبت  حسابداری آن در دفاتر شرکت

چنان چه اموال و دارایی های ثابت مثل اثاثیه و لوازم و منصوبات، تجهیزات و ماشین آلات، ساختمان و وسائط نقلیه با گذشت زمان و رفته رفته فرسوده و مستهلک شده یا این که از مد افتاده و عرف جامعه استفاده از این موارد را غیر قابل قبول می داند و هزینه اضافی را متحمل صاحبان سرمایه می کند. این هزینه همان هزینه تعویض، تعمیرات و یا کاهش ارزش دارایی خواهد شد. به این هزینه ها اصطلاحا هزینه استهلاک دارایی ثابت اطلاق می گردد. به طور معمول هزینه استهلاک دارایی در آخر سال و یا آخر دوره مالی محاسبه می شود. طریقه حساب کردن استهلاک دارایی های ثابت مطابق با جدولی است که اداره اقتصاد و دارایی سالانه آن را منتشر می کند، بنابراین شما می توانید با آگاهی یافتن از خدمات مالی و خدمات حسابداری هزینه های خود هزینه های استهلاک خود را محاسبه کنید. به علت به کار بردن دارایی های ثابت که در برخی در دسترس و برخی از آن ها هم در دسترس نیستند در عملیات اصلی شرکت، این دارایی ها برای واحد تجاری نقش بسزایی را ایفا می کنند و برای آن ها درآمد قابل توجهی ایجاد می کنند. از سوی دیگر با گذشت زمان و به کار بردن دارایی، از کارکرد و خدمت رسانی آن، کاسته خواهد شد. در نتیجه لازم است که سالیانه یک بار هزینه استهلاک دارایی را بررسی و از درآمدهای آن سال کم گردد.

روشهای محاسبه استهلاک و ثبت  حسابداری آن در دفاتر شرکت

تعریف حسابداری استهلاک

چنان چه نرخ تمام شده دارایی های ثابت از ارزش دارایی های مستهلک کم گردد ، حسابداری استهلاک گفته می شود، هم چنین اگر موارد فوق الذکر که جزئی از دارایی های ثابت هستند و عمر مفیدی از آن ها باقی مانده بود با روشی عادلانه و معقولانه میان سهامداران تقسیم و سرشکن خواهد شد. در نتیجه هدف استهلاک، تقسیم منصفانه نرخ تمام شده است و نه تعیین کردن بهای دارایی. رفته رفته که از عمر مفید اموال و دارایی های ثابت کم می شود، استهلاک آن به طور منظم  در قالب هزینه به عملیات واحد اقتصادی اختصاص پیدا می کند.  چنان چه سود و زیان استهلاک مطابق با ماهیت و کاربرد مال به یکی از سه عنوان هزینه فروش، هزینه اداری و یا هزینه تولید کالای به فروش رسیده ارائه می گردد.

در حقیقت استهلاک از دو روش بر صورت سود و زیان تاثیر گذار است

  • به طور مستقیم به بدهکار حساب هزینه تخصیص یافته و موجب افزایش آن می گردد. (به عنوان مثال هزینه استهلاک وسایل نقلیه ایی که مورد استفاده دایره فروش کالا قرار می گیرد) و قاعدتا به صورت هزینه فروش منعکس می شود.
  • مورد دیگر استهلاک، استهلاک ماشین آلات کارخانه که به شکل بخشی از قیمت تمام شده کالا ثبت شده و بعد از فروش کالا به بدهکار حساب نرخ تمام شده کالای فروش رفته منتقل می گردد.(به عنوان مثال استهلاک ماشین آلات تولید شده)

روش های مختلف محاسبه استهلاک در حسابداری

محاسبه استهلاک در حسابداری روش های مختلفی دارد، که سعی داریم تا در این بخش شما را با روش های مختلف محاسبه آن آشنا نماییم.

روش خط مستقیم

در این روش قیمت و ارزش دارایی های ثابت مستهلک شده در تمام سال های عمر آن یکسان در نظر گرفته می شود. ارزش دارایی های ثابت را به تعداد سال های عمر آن تقسیم کرده و چنان چه سود و زیانی کسب شده باشد آن را وارد می کنیم.

روش مانده نزولی

استهلاک بر اساس مانده ارزش دفتری سال قبل حساب شده و عدد حاصل شده از ارزش دارایی کم و مانده آن به دوره بعدی انتقال پیدا می کند.

چنان چه دارایی ثابت پیش از پانزدهم ماه خریداری گردد آن ماه نیز برای محاسبه منظور خواهد شد. ولی در صورتی که پس از پانزدهم ماه خریداری گردد آن ماه منظور نخواهد شد و از ماه بعدی منظور می شود.
در مواقعی که تورم رو به بالا باشد به طور معمول هزینه استهلاک هایی که طبق ارزش دفتری حال خرید اقلام دارایی ثابت حساب شده اشتباه بوده و موجب می گردد تا سود و زیان شرکت اشتباه محاسبه شود. به این دلیل همان گونه که قیمت قلم دارایی دو یا چند برابر شده است هزینه نگهداری و تعمیرات، از کارافتادگی و مستهلک شدن آن نیز دو یا چند برابر خواهد شد. اگر هزینه فرسودگی آن با همان قیمت دفتری زمان خرید حساب شود موجب می گردد تا سود بیشتری در دفاتر بیان شود که این سود اشتباه بوده و باید برای حساب اصولی و صحیح سود و زیان در هنگام تورم بالا از قیمت بازار روز کمک گرفته شود.

روش های مختلف محاسبه استهلاک در حسابداری

روش های حساب کردن هزینه استهلاک

برای حساب کردن هزینه های استهلاک روش های مختلفی وجود دارد، که ما قصد داریم در این بخش روش های محاسبه این هزینه ها را به شما شرح دهیم.

ارزش تمام شده دارایی

قیمت تمام شده کالا و اقلام تهیه شده را با هزینه انتقال و جا به جایی کالای تهیه شده را جمع کرده

ارزش کالای مستهلک و اسقاط

بهایی است که از پیش حدس زده می شود و از فروش دارایی های ثابت بعد از پایان عمر مفیدشان مورد بهره وری شرکت خواهد شد.

عمر و ماندگاری مفید دارایی

طول زمان هایی است که پیش بینی می شود بتوان از دارایی ثابت استفاده نموده و از آن ها در موارد مختلف به کار برد.