صورت های مالی چیست و صورت های مالی اساسی کدام هستند؟ – شرکت خدمات مالی و مالیاتی ، حقوقی و انفورماتیک آرمیتا
صورت های مالی چیست و صورت های مالی اساسی کدام هستند؟

در شرکت ها و موسسات امروزی برای مشخص کردن اطلاعات اقتصادی و فعالیت هایی که منجر به سود و زیان آن ها می گردند، براساس خدمات مالی و خدمات حسابداری که ارائه می شود، گزارشی تحت عنوان صورت های مالی اساسی تهیه می شود. این گزارش در بازه های زمانی مشخصی به شکل سالانه یا هر شش ماه یک بار، با رعایت قوانین و اصول پذیرفته شده حسابداری، ارائه می شود. در این مقاله به بررسی انواع صورت های مالی اساسی می پردازیم. شرکت ها در یک دوره زمانی مشخص، نتیجه فعالیت های خود را در قالب گزارش هایی ارائه می کنند که به آن “صورت های مالی” گفته می شود. به طور مثال یک شرکت عرضه کننده لوازم بهداشتی در طول یک سال چقدر سود و زیان داشته است. برای ارائه این گزارش از چهارچوب و استاندارد خاصی استفاده می شود و کسی که آن را تهیه می کند، باید به اصول حسابداری و استانداردهای مربوطه اشراف داشته باشد. در این صورت گزارش های دقیق و جامعی از وضعیت فعالیت شرکت فراهم خواهد شد.

 

صورت های مالی چیست و صورت های مالی اساسی کدام هستند؟

چند نوع صورت مالی اساسی داریم؟

صورت های مالی را باید حداقل یک بار در سال آماده کرد، اما بیشتر شرکت ها بازه زمانی کوتاه تری را انتخاب می کنند. در فعالیت های اقتصادی هر شرکت سوالاتی مطرح می شود که از طریق صورت های مالی به آن ها پاسخ می دهند. سوالاتی مانند اینکه “چه دارایی هایی داریم؟ این دارایی را از کجا به دست آوردیم؟ چه فعالیت هایی با آن ها انجام دادیم؟” مطرح می شود. هر کدام از صورت های مالی با هدف خاصی ارائه می شوند. انواع صورت های مالی حسابداری عبارتند از: ترازنامه، صورت حساب سود و زیان، صورت حساب سود و زیان جامع، گردش حساب و جریان نقدینگی. به این اسناد، صورت های مالی یا به عبارتی صورت های مالی اساسی گفته می شود که در این بخش انواع آن را بررسی خواهیم کرد.

    چند نوع صورت مالی اساسی داریم؟

وضعیت مالی یک شرکت یا یک شخص در زمانی مشخص، به وسیله ترازنامه یا بیلان بیان می شود. یک ترازنامه قسمت های مختلفی دارد که با سه گروه دارایی، بدهی و سرمایه مشخص می شود. اگر بخواهیم ترازنامه را به زبان ساده تعریف کنیم، می گوییم یک موسسه چه مقدار دارایی، بدهی و سرمایه دارد. المان های عناصر ترازنامه عبارت است از :

 

  • ترازنامه
  • دارایی
  • بدهی ها
  • حقوق صاحبان سهام یا سرمایه
  • مجموع

 

 

صورت سود و زیان

علاوه بر ترازنامه بایستی نتیجه فعالیت های شرکت با توجه به درآمد آن مشخص شود که این کار از طریق صورت سود و زیان بررسی می شود. صورت سود و زیان، نوعی از صورت های مالی اساسی است که نتیجه فعالیت های شرکت را با میزان درآمد، هزینه، سود و زیان در یک بازه زمانی مشخص نمایش می دهد. این گزارش به دو روش تک مرحله ای و دو مرحله ای آماده می شود. در روش تک مرحله ای، اول از همه درآمدها و بعد کلیه هزینه ها به دنبال آن نوشته می شوند و در آخر از تفاضل آن ها، سود یا زیان پیش از کسر مالیات به دست می آید. در روش دو مرحله ای هم درآمدهای عملیاتی مشخص می شود و سپس هزینه های عملیاتی نوشته می شود. از تفاضل این دو فاکتور نیز، به سود و زیان ناویژه دست پیدا می کنیم. در نهایت بعد از مشخص شدن درآمدها و هزینه های غیرعملیاتی که نتیجه تفاضل این دو مرحله است، به سود و زیان قبل از کسر مالیات خواهیم رسید.

صورت سود و زیان

گزارش دیگری وجود دارد که تمام تغییرات مالی مانند افزایش یا کاهش درآمدها و هزینه ها را خواه تحقق یافته باشد یا تحقق نیافته، به شکل صورت سود و زیان جامع نشان داده می شود. صورت سود و زیان جامع در واقع در یک بازه زمانی مشخصی ارائه می گردد و باید دو مورد “سود یا زیان خالص دوره طبق صورت سود و زیان” و “سایر درآمدها و هزینه های شناسایی شده بصورت تفکیک شده” را به درستی نشان دهد.

  • نمونه ای از درآمدها و هزینه ها
  • درآمدها و هزینه هایی که از تجدید ارزیابی دارایی های ثابت مشهود به دست می آید.
  • دارایی های غیرجاری که درواقع همان مبلغ تجدید ارزیابی سرمایه گذاری است.
  • به طور کلی تمامی تفاوت های تسعیر ارز به دست آمده که در واحدهای مستقل خارجی وجود دارد.
  • درآمدها و هزینه هایی که با توجه به استانداردهای حسابداری و قوانین حقوق سرمایه گذاران، به دست می آید.

صورت جریان وجوه نقد

غیر از صورت های مالی مطرح شده، گزارشی وجود دارد که تغییرات نقدینگی را در موسسه یا شرکت نشان می دهد. این تغییرات وجه نقد برگرفته از فعالیت های عملیاتی، سرمایه گذاری و تامین مالی در بازه زمانی مشخص مطرح می شود. فعالیت های عملیاتی درواقع همان فعالیت های اصلی شرکت است که سبب درآمد زایی می شود. معمولا جریان های نقدی به واسطه فعالیت های عملیاتی، تاثیرات نقدی مبادلات و وقایع اقتصادی پدید می آیند که نقش تعیین کننده ای در سود عملیاتی ایفا می کنند. اعطای وام، وصولی اقساط وام، خرید و فروش دارایی هایی که ثابتند و ممکن است برای شرکت درآمد زایی کند، و خرید و فروش اوراق بهادار، از جمله فعالیت های سرمایه گذاری برای شرکت ها و موسسات هستند. همچنین فعالیت های تامین مالی شامل (استقراض) قرض گرفتن وجه نقد از اعتبار دهندگان، برگرداندن یا بازپرداختن آن ها، دریافت منابع از مالکان دارایی و بازگشت سرمایه گذازی آن ها است.