مالیات علی الرأس چیست و چگونه محاسبه می گردد؟ – شرکت خدمات مالی و مالیاتی ، حقوقی و انفورماتیک آرمیتا
مالیات علی الرأس چیست و چگونه محاسبه می گردد؟

مالیات علی الرأس چیست و چگونه محاسبه می گردد؟

برای صاحبان مشاغل و حرف، مالیات علی الرأس نامی آشناست. اما ممکن است معنای درست آن را ندانسته و یا از چگونگی محاسبه آن اطلاع دقیقی نداشته باشید. برای توضیح این مطلب باید بگوییم که مالیات علی الرأس مالیاتی است که مبنای اندازه گیری و محاسبه آن به جای مدارک و اسناد مودی یا صاحب کسب و کار، قرائن و ضرایب مالیاتی است. در این روش مالیاتی، میزان درآمد شخص اندازه گیری می شود. ما در این مطلب می خواهیم با شما درباره این روش مالیاتی و سوالات پیرامون آن سخن گوییم. با ما همراه باشید.

مالیات علی الرأس چیست و چگونه محاسبه می گردد؟

منظور از قراین و ضرایب مالیاتی چیست؟

در قسمت قبل گفتیم که مبنای محاسبه و اندازه گیری در مالیات علی الرأس قرائن و ضرایب مالیاتی است. در این بخش می خواهیم این دو مورد را برای شما توضیح دهیم.

قرائن مالیاتی

قرائن مالیاتی به عواملی گفته می شود که در هر رشته از مشاغل برای تعیین میزان درآمد به کار می رود. این عوامل را با توجه به موقعیت های شغلی در نظر می گیرند که عبارتند از:

  • میزان و مقدار تولید در مورد کارخانجات
  • ارزش و قیمت واگذاری محل کسب مودی
  • مجموع وجوه و مبالغی که جهت حق التحریر و حق الزحمه به دفاتر اسناد رسمی داده می شود
  • میزان و اندازه درآمدهای ناویژه حرفه
  • میزان و مقدار خرید و فروش سالیانه
  • سایر عواملی که در نظر گرفته می شود به تشخیص کمیسیون تعیین ضرایب صورت می گیرد

قرائن مالیاتی

همانطور که مشاهده می کنید، برای تعیین درآمد مشمول مالیات مودی، تعیین قرائن مالیاتی به صورت علی الرأس انجام می شود. فرد کارشناس در این گونه تشخیص، به مدارک و مستندات کافی برای تعیین میزان درآمد واقعی دسترسی ندارد. به همین سبب با دلایل و مستندات دیگر قصد دارد تا درآمد واقعی مشمول مالیات مودی اندازه گیری شود.

کارشناس مالیاتی باید بر اساس مأخذ درست و متکی به دلایل کافی، برگه تشخیص مالیات را تنظیم کند. این برگه باید به گونه ای تنظیم شود که تمامی فعالیت های مرتبط با شغل و درآمدهای حاصل از آنها به طور واضح و روشن قید شده و برای مودی تصریح گردد.

ضرایب مالیاتی

این ضرایب عبارتند از ارقام تعیین شده ای که حاصل ضرب آنها در قرینه های مالیاتی، با درآمد مودی در تشخیص علی الرأس مساوی است. به سبب اینکه در مالیات علی الرأس امکان تعیین صحیح و دقیق درآمد مودی وجود ندارد، این ضرایب را مشخص کرده تا درآمد واقعی مودی محاسبه شود.

ضرایب مالیاتی توسط نمایندگان بانک مرکزی و شورای مرکزی اصناف، نمایندگان سازمان امور مالیاتی و نظام پزشکی (در مورد مشاغل وابسته به رشته پزشکی)، نماینده اتاق بازرگانی و صنایع و معادن (مربوط به سایر مشاغل) تعیین می شود. این جلسات در سازمان امور مالیاتی بوده و جریان معاملات و اوضاع اقتصادی را برای مشاغل مرتبط لحاظ می کنند. این کمیسیون هر ساله ضرایب مالیاتی را در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار می دهد، چنانچه در سال 87 برای دفترخانه اسناد رسمی ضریب 30% را اعلام کرده بود.

ضرایب مالیاتی

مراحل محاسبه مالیاتی

اصلی ترین و مهمترین ابزار تشخیص درآمد واحدهای تجاری، اظهارنامه ارسالی توسط شخص مودی است. بعد از دریافت این اظهارنامه، کارشناس مالیاتی به پرونده رسیدگی می کند. مراحل رسیدگی را به طور اختصار در این بخش برای شما توضیح می دهیم.

در مرحله اول کارشناس مالیاتی یا ممیز، توسط برگه «درخواست اسناد و مدارک» از مودی در اختیار قرار دادن تمام اسناد و مدارک را درخواست می کند. ممیز بعد از ابلاغ برگه درخواست به مودی، باید در مهلت یک هفته تا پانزده روزه خود به محل کار شخص مشمول مالیات مراجعه کرده و دفاتر و اسناد را رسیدگی کند.

بعد از انجام رسیدگی توسط کارشناس مالیاتی، ممکن است یکی از این سه حالت اتفاق بیفتد:

مراحل محاسبه مالیاتی

  1. رسیدگی از طریق قبول دفاتر

در این حالت، دفاتر و اسناد مودی مطابق موازین قانونی تنظیم شده است. مالیات مودی از طریق رسیدگی به دفاتر تعیین شده و به مودی ابلاغ می شود.

  1. رسیدگی از طریق علی الرأس

در این حالت، دفاتر و اسناد مودی با موازین قانونی مطابقت نداشته یا ناقص هستند. در این مرحله مالیات مودی بر اساس قوانین مالیاتی مشخص و مطالبه می شود.

  1. احاله به هیأت سه نفره

در این وضعیت، دفاتر و اسناد با موازین قانونی مطابقت نداشته و یا غیر قابل رسیدگی هستند. در این حالت کارشناس مالیاتی با آوردن دلایل کافی و به صورت کتبی برای شخص مودی، پرونده وی را به هیأت سه نفره محول کرده تا به آن رسیدگی شود.

چگونگی محاسبه مالیات علی الرأس

در صورتی که کارشناس یا ممیز مالیاتی تشخیص دهد که مالیات باید به طریق علی الرأس انجام شود، چگونگی کار به این صورت است: ابتدا با تحقیقات لازم و کسب اطلاعات مورد نیاز، قرائن مالیاتی را با توجه به وضعیت و موضوع فعالیت مودی انتخاب می کنند. در مرحله بعدی با استفاده از ضرایبی که توسط سازمان مربوطه مشخص شده است، مالیات مودی را تعیین و آن را به وی ابلاغ می کنند.

چگونگی محاسبه مالیات علی الرأس

مودیانی که اظهارنامه خود را سه سال پی در پی در زمان مقرر ارسال کرده و هیچگونه ایرادی در دفاتر و اسناد آنها دیده نشود، از 5% جایزه خوش حسابی برخوردار می گردند.