مقایسه دعاوی حقوقی و کیفری – شرکت خدمات مالی و مالیاتی ، حقوقی و انفورماتیک آرمیتا
مقایسه دعاوی حقوقی و کیفری

مقایسه دعاوی حقوقی و کیفری

در قوانین و مقررات حقوقی، دعوا رایج ترین اصطلاحی است که به آن اشاره شده است. دعوا در لغت به معنای خواستن، ادعا کردن، دادخواهی و نزاع می باشد. از لحاظ حقوقی برای این لغت تعاریف متفاوتی از سوی حقوق دان ها ارائه می شود. دعاوی حقوقی حرف از وقوع جرم نیست بلکه مشکل در روابط اجتماعی و اقتصادی ایجاد شده در اشخاص را بیان می کند. دعوی یعنی اختیار قانونی شخصی که زیان دیده و براساس آن ادعا دارد حق و حقوق آن ضایع شده است. آن شخص به مراجع مسئول مراجعه کرده و از آن ها درخواست می کند که درستی یا نادرست بودن ادعای خود را قضاوت و بررسی کنند.

وصول مطالبات چگونه انجام می شود؟

 

دعاوی حقوقی مربوط به حقوق افراد است و برای جبران خسارت های ناشی از نقض حقوق است. دعاوی حقوقی به طور مستقیم در دادگستری مطرح می شود و نیازی به مراجعه به دادسرای انقلاب و عمومی نیست. دادگستری دعوی حقوقی مطرح شده را به طور کامل بررسی و رسیدگی می کند. در قانون مدنی تمامی حقوق مربوط یه دعوی حقوقی مطرح شده است اما به طور کلی به دو گروه اشخاص و اموال تقسیم می شود. در ادامه می خواهیم بیشتر در مورد دعاوی حقوقی بپردازیم و تفاوت آن را دعوای کیفری و چگونگی درخواست دعوی حقوقی بیان کنیم.

توضیحات کامل درباره دعاوی حقوقی

همان طور که می دانید دعاوی حقوقی به مجموعه ای از دعوا گفته می شود که در آن حقوق و حق افراد ضایع شده است اما جرمی اتفاق نیفتاده باشد. دعوی حقوقی به طور معمول میان افراد حقوقی و حقیقی در زمینه های متفاوت به وجود می آید. جبران خسارت موضوع مهم و اصلی است که در دعوی حقوقی به آن پرداخته می شود و جهت رسیدگی به دادگستری ارجاع داده می شود. در یک کلام می توان گفت دعاوی حقوقی یعنی پیگیری نقض حقوق اشخاص مختلف که در زمینه های متفاوت رسیدگی می شود.

در دعوی حقوقی موضوع بررسی کیفری مطرح نمی شود زیرا شخص جرمی را مرتکب نشده است که بخواهد در مورد آن موارد کیفری بررسی و رسیدگی شود. زمانی می توانیم درخواست دعوی حقوقی داشته باشیم که عمل صورت گرفته از سوی قانون گذار جرم نباشد، در غیر این صورت دعوی کیفری برای موضوع و جرم اتفاق افتاده مطرح می شود. مسیر رسیدگی و بررسی دعوی کیفری با دعوی حقوقی متفاوت است و نوع محاکمه افراد در هر یک از این دعاوی تفاوت هایی دارد و با توجه به عمل صورت گرفته محاکمه انجام می شود.

تقسیم بندی دعاوی حقوقی

در نظام حقوقی کشور دعاوی به دو گروه دعاوی حقوقی یا مدنی و دعاوی کیفری یا جزا تقسیم می شوند. برای رسیدگی و بررسی هر یک از این دعاوی مرجع مجزا مشخص شده است. دعوی حقوقی به طور معمول به دو دسته کلی اشخاص و اموال تقسیم می شود که هر یک از آن ها دارای موارد مختلفی است که در ادامه به بررسی هر یک از آن ها خواهیم پرداخت.

مراحل رسیدگی به دعاوی حقوقی  

دعوای حقوقی به طور مستقیم در دادگاه مطرح می شود و دیگر نیاز به مراجعه به دادسرا نیست بلکه می توان از همان اول به دادگاه طرح دعوی حقوقی خود را مطرح کرد و از این طریق رسیدگی خواهد شد. مراحل رسیدگی به دعاوی حقوقی به شرح زیر می باشد:

  • تنظیم دادخواست دعوی حقوقی به دادگاه
  • باطل کردن تمبر و پرداخت بها و هزینه دادرسی به آن
  • ثبت و ارجاع پرونده به شعب مورد نظر
  • ثبت پرونده در دادگاه و تعیین وقت دادرسی به آن
  • برگزاری جلسات دادرسی و حل اختلاف
  • ابلاغ حکم و رای
  • اعتراض به ابلاغ رای
  • تجدید نظر در مورد ابلاغ رای
  • فرجام خواهی
  • اجرای حکم و رای صادر شده

کاربردی ترین نکات در مورد دعاوی حقوقی

مشکلات و مسائل مهم حقوقی معمولا در زندگی افراد به وجود می آیند که در صورت عدم آگاهی و شناخت دقیق آن ها پیچیدگی زیادی را در زمان رسیدگی و دادرسی ایجاد خواهد کرد. با اطلاع از این نکات حقوقی می توان در زمان مشخص و کوتاه به نتیجه مطلوب رسید. نکات مهم در دعوای حقوقی شامل مهلت واخواهی به کسانی که در خارج از کشور هستند که معمولا پس از ابلاغ رای دو ماه اعلام می شود، پس از اتمام مهلت واخواهی، تجدید نظر شروع می شود.

چنان چه احکام قطعی خلاف قانون و شرع باشد، قابل فرجام در زمان قانونی می باشد. با قطعی شدن حکم از سوی دادگاه، پرونده برای اجرای حکم صادر شده به محکوم علیه ابلاغ می گردد و با گذشت زمان ده روز قابل اجرا خواهد بود. در این میان نکات و موارد بسیاری برای دعاوی حقوقی وجود دارد که می توان با کسب آگاهی و مشاوره با وکلای باتجربه اطلاعات مناسبی را کسب کرد.

کاربردی ترین نکات در مورد دعاوی حقوقی

 

دعاوی کیفری چیست و شامل چه مواردی می شود؟

رفتارهای پرتنش در جامعه کنونی روز به روز در حال افزایش است. بروز چنین رفتارهایی دلایل خاص خود را دارد و انجام آن موجب بروز و گسترش دعوای کیفری در جامعه می شود. به طور کلی دعاوی کیفری مربوط به جرایم و قوانین جزایی و مجازات می شوند. در حقیقت دعاوی کیفری، به دعوایی گفته می شود که در آن شخص به خاطر عدم رعایت قانون و قوانین عمومی که در حاکم وجود دارد مجرم شناخته می شود زیرا جرمی را مرتکب شده است و براساس قوانین مجازات آن کشور با مجرم برخورد می شود.

با در نظر گرفتن این مجازات برای افراد مجرم، کسانی که ساکن هر کشوری هستن بایستی از قوانین موجود در آن کشور مطلع باشند و با شناخت و آگاهی کامل رفتار مناسبی در سطح جامعه داشته باشند. دعاوی کیفری رایج شامل کلاهبرداری، قتل عمد و قتل غیر عمد، سرقت، ارتباط نامشروع، خیانت در امانت، تصرف عدوانی، تجاوز به عنف، فروش مال غیر، ایراد ضرب عمدی و بسیاری از مواردی که در هر کشوری به عنوان جرم محسوب می شود و ارتکاب به آن موجب مجرم شناخته شدن شخص می گردد. تقسیم بندی دعاوی کیفری به شرح زیر است:

  • جرایم شخصی مانند ضرب و جرح، تجاوز به عنف، قتل و غیره
  • جرایم مالی مانند خیانت در امانت، سرقت و کلاهبرداری، چک بلامحل و غیره
  • جرایم خانوادگی مانند طلاق، ترک انفاق و سایر جرایم خانواده
  • جرایم امنیتی مانند جاسوسی، جعل و محاربه و غیره

همان طور که اطلاع دارید، نوع دعوی کیفری در حقیقت نوع مجازات را مشخص و تعیین می کند. وجود تفاوت ها در نوع دعوی کیفری، مجازات های مختلفی برای متهم به همراه دارد.

بررسی تفاوت های میان دعاوی حقوقی و دعاوی کیفری

با توجه به تعاریف هر یک از دعاوی کیفری و حقوقی می توان در این قسمت به تفاوت های عمده میان هر یک از آن ها بپردازیم. ابتدا باید به این نکته اشاره کنیم که دعوای کیفری و حقوقی در ماهیت با هم تفاوت دارند. دعوای حقوقی برای خسارت و جبران خسارت هاست و در مقابل دعوای کیفری برای جرم و مجازات است. از تفاوت های آن ها می توان گفت که در دعوای کیفری عناوین جرایم آن در قانون مشخص شده است و طبق آن چیزی که در قانون وجود دارد جرایم و مجازات مشخص می شود.

به طور مثال در قانون آمده است که چه عملی با چه شرایطی دزدی یا کلاهبرداری محسوب می شود. عنوان جرم آن مشخص است و طبق قانون مجازات آن مشخص و انجام می شود. در دعوای کیفری جرمی خارج از آن چیزی که قانون گذار در قانون مشخص کرده است وجود نخواهد داشت. در دعاوی حقوقی موضوع اصلی آن خسارت و جبران خسارتی که به افراد وارد شده می باشد. در این مورد محدودیت برای شناسایی مورد خسارت در قانون وجود نداشته و براساس آن و جبرانش مشخص می شود.

برای دادخواست دعاوی حقوقی باید ابتدا به دادگاه مراجعه کرد اما در مورد دعوای کیفری باید به دادسرا یا کلانتری مراجعه کرد. هر یک از این دعاوی در آیین دادرسی دارای تفاوت هایی با یکدیگر هستند که در مورد دعوی حقوقی با توجه به قواعد و قوانین آیین دادرسی مدنی بررسی و رسیدگی می شوند اما در مورد دعوای کیفری با اعمال آیین دادرسی کیفری بررسی می شوند. آخرین تفاوت میان این دو دعوی کیفری و حقوقی می توان به دلیل اثبات هر یک از آن ها اشاره کرد که این تفاوت به خاطر تفاوت موضوع هر یک از آن هاست. برای دریافت اطلاعات دقیق و کامل در این زمینه می توانید از مشاوران و متخصصان حقوقی راهنمایی و کمک بگیرید.

بررسی تفاوت های میان دعاوی حقوقی و دعاوی کیفری

 

شکایت حقوقی یا شکایت کیفری کدام مناسب تر است؟

یکی از مهم ترین و رایج ترین سوالاتی که افراد از مشاورین و کارشناسان متخصص در این زمینه همیشه می پرسند این است که کدام شکایت مناسب تر است؟ شکایت حقوقی بهتر است یا شکایت کیفری؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا کارشناس و شخص باید بداند که شکایتی که از جانب شخص قرار است مطرح شود کیفری یا حقوقی است؟ مراجع مختلف دادگستری هر یک رسیدگی به مواردی از دعاوی و امور مشخص را بر عهده دارند.

برای شناخت بهتر و کامل تر از چگونگی طرح دعاوی حقوقی و کیفری و این که کدام شکایت مناسب تر است، تنها راه حل آن این است که ابتدا نوع دعوا را از لحاظ حقوقی و کیفری تشخیص دهید. با تشخیص صحیح آن می توانید طرح دعوی مناسبی را در دادگاه مطرح کنید و در زمان مشخص با طی کردن مراحل دادرسی در شعب و دادگاه مورد نظر به نتیجه مورد نظر دست پیدا کنید. زمانی دعوا کیفری محسوب می شود که طرف مقابل با انجام کاری، ضرری به شما وارد کرده باشد که از لحاظ قانونی جرم محسوب شود.

در این موارد شما می توانید با طرح شکایت کیفری نسبت به مجازات متهم اقدام نمایید. اما در مقابل دعاوی حقوقی اختلافی است که با پیگیری آن می خواهید به حقوق خود دست پیدا کنید و معمولا قصد مجازات طرف مقابل را ندارید. بلکه می خواهید خسارتی که به شما وارد شده است را از شخص مقابل دریافت کنید. شکایتی که در دادگاه حقوقی مطرح می شود با شکایتی که در دادگاه کیفری مطرح می شود تفاوت هایی دارد. هم چنین این نکته نیز وجود دارد که هر یک از مراجع آیین دادرسی خاص خود را دارند.

برای طرح دعاوی حقوقی و دعوی کیفری تشریفات و مراحل خاصی طی می شود تا طرح دعوی به دادگاه برسد و آن ها بتوانند به موضوع مورد نظر رسیدگی کنند. هر کدام از این دعاوی دادگاه و شعب دادسرا مخصوص به خود را دارند که برای طرح شکایت باید به آن شعبه یا دادگاه مراجعه کرد. چنان چه مشکلی برای شما به وجود آمده است و نمی دانید از شکایت حقوقی یا شکایت کیفری استفاده کنید، می توانید از کارشناس یا مشاور حقوقی با تجربه و متخصص در این زمینه کمک و راهنمایی بگیرید. آن ها با انجام بررسی های لازم نوع دعوی و نوع طرح دادخواست دعاوی مورد نظر را به شما اطلاع می دهند.

نحوه طرح دعاوی حقوقی با دعاوی کیفری چه تفاوتی دارد؟

در تقسیم بندی کلی دعوا به دو دسته دعوای حقوقی و دعوای کیفری تقسیم می شود که هر یک از آن ها تفاوت هایی با یکدیگر دارند. نحوه طرح عوی حقوقی یا دعوی کیفری نیز متفاوت است که در ادامه به مهم ترین هر یک از آن ها می پردازیم. از تفاوت های اصلی و مهم دعوای حقوقی و دعوای کیفری نوع طرح و ارائه دعوای کیفری به مراجع مربوطه می باشد که شامل موارد زیر می شود:

  • در طرح دعاوی حقوقی به طرف های دعوا (( خوانده )) و (( خواهان )) گفته می شود و در صورتی که در طرح دعوای کیفری به طرف های دعوا (( شاکی )) و (( مشتکی عنه )) می گویند.
  • اشخاص در طرح دعوی حقوقی باید دادخواستی را تنظیم و تقدیم نمایند، دادخواست طبق موارد خاص حقوقی تنظیم می شوند اما در مورد طرح دعوی کیفری شکوائیه تنظیم خواهد شد و نمی توان در مورد مواردی که جنبه کیفری ندارند از طریق طرح شکایت کیفری اقدام کرد.
  • دادرسی در تمامی دعاوی کیفری هزینه یکسانی دارد اما در دعاوی حقوقی هزینه دادرسی به آن براساس خواسته شخص متفاوت و متغیر می باشد. در مورد طرح دعوای حقوقی، هزینه دادرسی براساس میزان بها خواسته افزایش پیدا می کند. اگر خواهان پرونده رسیدگی به دعوای حقوقی توانایی پرداخت هزینه را نداشته باشد می تواند در زمان مطرح نمودن دادخواست حقوقی، اعسار بدون پرداخت دعوای حقوقی را بیان کند.