مالیات بر ارث چیست و چگونه محاسبه می شود – شرکت خدمات مالی و مالیاتی ، حقوقی و انفورماتیک آرمیتا
مالیات بر ارث چیست و چگونه محاسبه می شود

مالیات بر ارث چیست و چگونه محاسبه می شود

مالیات بر ارث یکی از انواع مالیات هاست که از سال 95 تغییرات زیادی کرده است. این نوع مالیات بر دارایی های به جامانده از فرد متوفی تخصیص می یابد. مالیات بر ارث مانند مالیات های دیگر از درصدها، طبقات، معافیت ها و ساز و کارهای خاص خود برخوردار است. در این مقاله می خواهیم درباره مالیات بر ارث و  چگونگی محاسبه آن، با شما صحبت کنیم.

مالیات بر ارث چیست و چگونه محاسبه می شود؟

مالیات بر ارث به چه اموالی تعلق می گیرد؟

شاید این سوال برای بسیاری از افراد پیش آمده باشد که مالیات بر ارث به چه مواردی اختصاص دارد و اینکه  چه اندازه است. این مالیات یک مالیات مستقیم است که بر اموال به جا مانده از شخص فوت شده اعمال می شود. اموال ما ترک بر اساس سهم وراث و میزان خویشاوندی، در بین آنها تقسیم می شود. مالیات بر ارث نیز بر اساس میزان سهم هر فرد، مشخص می‌شود. اگر وراث این مالیات را پرداخت نکنند، نمی توانند از ارث خود استفاده کنند.

اولین بار قوانین این نوع از مالیات، در سال 1316 به تصویب رسیده است ولی در طی این سالها دچار تغییرات بسیاری شده است. اما در سال 1395 قوانین مربوط به مالیات های مستقیم اصلاح و ابلاغ شد. بنابراین قوانین قبل از سال 95 و بعد از آن با هم تفاوت زیادی دارند. در بخش بعدی به تفاوت این قوانین اشاره می کنیم.

مالیات بر ارث به چه اموالی تعلق می گیرد؟

تفاوت قوانین مالیات بر ارث بعد از سال 95 و قبل از آن

ماترک متوفیان قبل از سال 95 را بر اساس قوانین آن سالها محاسبه می کنند، اگر چه دارای وجه تشابهاتی با بعد از آن نیز هست. در قبل از سال 95 دو عامل بر تعیین میزان مالیات بر ارث نقش اساسی داشتند. الف- میزان ماترک فرد متوفی. ب- تعداد وارثان.

ماترک یا ترکه فرد به دو بخش دارایی ها و دیون و تعهدات متوفی تقسیم می شود. در قبل از سال 95، برای تعیین میزان مالیات بر ارث میزان ارزش ترکه مشخص شده و سپس تعهدات و دیون از آن کسر می شد. در مرحله بعدی معافیت های مالیاتی اعمال و در نهایت مقدار سهم الارث مشخص می شد.

قانون مالیات بر ارث برای متوفیان سالهای بعد از 95 به گونه دیگری است. برای این وراث ابتدا مقدار اموال دسته بندی شده و سپس بر اساس هر طبقه، مالیات را مشخص می کنند. به وراث طبقات مختلف در بخش بعدی می پردازیم.

میزان مالیات بر ارث

احتمالا برای شما هم این سوال پیش آمده است که میزان این نوع مالیات چقدر است؟ مطابق قوانین سالهای اخیر طبقه ای که وارث در آن قرار می گیرد، مهمترین عامل تأثیرگذار بر میزان مالیات بر ارث است. وراث به سه طبقه تقسیم می شوند. این سه طبقه عبارتند از:

میزان مالیات بر ارث

  1. پدر- مادر- زن شوهر اولاد – اولاد اولاد
  2. اجداد برادر خواهر برادر اولاد آنها
  3. عمه عمو دایی خاله اولاد آنها

قانونگذار برای طبقه یک وراث، کمترین نرخ مالیات و طبقه سوم بیشترین نرخ را در نظر می گیرد. به عبارت دیگر مالیات مورد نظر برای طبقه اول کمترین میزان و برای طبقات دوم و سوم، به ترتیب دو و چهار برابر است.

معافیت مالیات بر ارث بر چه مواردی تعلق می گیرد؟

قانون معافیت مالیات بر ارث از سال 95 تاکنون بدین صورت است:

  • اموالی که متعلق به موسسات دولتی، وزارتخانه ها و دستگاه هایی که دولت بودجه آنها را تأمین می کند از مالیات معاف هستند.
  • اموال شهدای انقلاب اسلامی که مربوط به وارثان طبقه اول و دوم هستند، معاف از مالیات است.
  • اثاثیه خانه ای که فرد متوفی در آن ساکن بوده است، معاف از مالیات بر ارث است. منظور از اثاثیه خانه، لوازم ضروری منزل است.
  • اموالی که مربوط به وجوه بازنشستگی، مرخصی استحقاقی استفاده نشده، بیمه های اجتماعی، وجوه وظیفه و پس انداز خدمت و مزایای مربوط به پایان خدمت و بازخرید آن، مطالباتی که مربوط به خسارت اخراج، وجوه پرداختی که توسط موسسات بیمه یا بیمه گذار و یا کارفرما صورت گرفته است، همگی از معافیت برخوردارند.

معافیت مالیات بر ارث بر چه مواردی تعلق می گیرد؟

عواقب عدم پرداخت مالیات بر ارث چیست؟

عدم پرداخت هر مالیاتی موجب جرایم مخصوصی برای فرد خاطی می شود. جریمه عدم پرداخت مالیات بر ارث، عدم انتقال دارایی به ورثه است. چنانچه قانون ارث می گوید تا زمانی که مالیات بر ارث پرداخت نشده است، دسترسی وارثان بر ارث امکان پذیر نیست.

مالیات بر ارث اموال مختلف چند درصد است؟

مالیات ملک ماترک به این صورت است: باید در ابتدا ملک مورد نظر توسط کمیسیون املاک سازمان امور مالیاتی، ارزش گذاری شود. بعد از تعیین ارزش ملک، برای هر کدام از طبقات وراث یک درصدی از مالیات در نظر گرفته می شود که برای طبقه اول معادل 5/7 درصد از ارزش ملک است. مالیات طبقات دوم و چهارم وارثان، به ترتیب دو و چهار برابر ارزش ملک محاسبه می شود.

مالیات بر ارث اموال مختلف چند درصد است؟

مالیات بر ارث مغازه معادل سه درصد ارزش گذاری کارشناس رسمی اداره مالیات تعیین می شود. این قانون شامل اجناس داخل مغازه نیز می شود.

مقدار مالیات برای خودروی متوفی مساوی با دو درصد قیمت تعیین شده توسط کارشناس سازمان امور مالیاتی است. البته لازم به ذکر است که این دو درصد مالیات مربوط به طبقه اول وراث است و این میزان برای طبقات دوم و سوم، به ترتیب معادل دو و چهار برابر است.